2015 jylǵy 17 sáýir, Astana qalasy
Qarýdy ıelenýshiler men paıdalanýshylardy bastapqy daıarlaý isin uıymdastyrý qaǵıdalaryn bekitý týraly
«Jekelegen qarý túrleriniń aınalymyna memlekettik baqylaý jasaý týraly» 1998 jylǵy 30 jeltoqsandaǵy Qazaqstan Respýblıkasy Zańynyń 29-baby 1-tarmaǵynyń 8-1) tarmaqshasyna sáıkes buıyramyn:
1. Qosa berilip otyrǵan Qarý ıeleri men paıdalanýshylarynyń bastapqy daıarlyǵyn uıymdastyrý qaǵıdalary bekitilsin.
2. Qazaqstan Respýblıkasy Ishki ister mınıstrliginiń Ákimshilik polısııa komıteti:
1) osy buıryqty Qazaqstan Respýblıkasy Ádilet mınıstrliginde memlekettik tirkeýdi;
2) osy buıryqty memlekettik tirkegennen keıin kúntizbelik on kún ishinde ony merzimdi baspa basylymdarynda jáne «Ádilet» aqparattyq-quqyqtyq júıesinde resmı jarııalaýǵa joldaýdy;
3) osy buıryqty Qazaqstan Respýblıkasy Ishki ister mınıstrliginiń ınternet-resýrsyna ornalastyrýdy qamtamasyz etsin.
3. Osy buıryqtyń oryndalýyn Qazaqstan Respýblıkasy Ishki ister mınıstriniń orynbasary polısııa general-maıory E.Z. Týrgýmbaevqa jáne Qazaqstan Respýblıkasy Ishki ister mınıstrliginiń Ákimshilik polısııa komıtetine (I.V. Lepeha) júktelsin.
4. Osy buıryq alǵashqy resmı jarııalanǵan kúninen keıin kúntizbelik jıyrma bir kún ótken soń qoldanysqa engiziledi.
Qazaqstan Respýblıkasynyń Ishki ister mınıstri Q.QASYMOV
Qazaqstan Respýblıkasy Ishki ister mınıstriniń
2015 jylǵy 17 sáýirdegi №366 buıryǵymen bekitilgen
Qarý ıeleri men paıdalanýshylarynyń bastapqy
daıarlyǵyn uıymdastyrý qaǵıdalary
1 Jalpy erejeler
1. Osy Qarý ıeleri men paıdalanýshylarynyń bastapqy daıarlyǵyn uıymdastyrý qaǵıdalary (budan ári - Qaǵıdalar) «Jekelegen qarý túrleriniń aınalymyna memlekettik baqylaý jasaý týraly» Qazaqstan Respýblıkasynyń 1998 jylǵy 30 jeltoqsandaǵy № 339 Zańy 12-babynyń 2) – 11) tarmaqtarynda kórsetilgen adamdarǵa qoldanylady (budan ári - Zań).
2. Atys, elektr, pnevmatıkalyq qarýdy, gazdy tapanshalar men revolverlerdi birinshi ret ıemdenýshi adamdardy alǵashqy daıarlaý, sondaı-aq olardyń biliktiligin arttyrý Qarý ıeleri men paıdalanýshylardy arnaıy daıarlaý ortalyqtarynda (budan ári - Ortalyq) júrgiziledi.
3. Ortalyqtar qarý ıeleri men paıdalanýshylardy daıarlaýdy osy Qaǵıdalarǵa 1, 2, 3 jáne 4 qosymshalarǵa sáıkes ózin-ózi qorǵaý tegis uńǵyly qarý, gazdy tapanshalar men revolverler, laqtyrylatyn qarý (sadaqtar men arbaletter), elektr qarý jáne qyzmettik qarý ıeleri men paıdalanýshylaryn bastapqy daıarlaý baǵdarlamalary boıynsha júzege asyrady.
4. Jeke kúzet uıymynda basshy jáne kúzetshi laýazymdaryn atqaratyn qyzmetkerler qarý ıeleri men paıdalanýshylarynyń bastapqy daıarlyǵyn «Kúzet qyzmeti týraly» 2000 jylǵy 19 qazandaǵy Qazaqstan Respýblıkasynyń Zańy 10-1-babynyń 4) tarmaqshasyna sáıkes bekitiletin jeke kúzet uıymynda basshy jáne kúzetshi laýazymdaryn atqaratyn qyzmetkerlerdi daıarlaý jáne biliktiligin arttyrý jónindegi úlgilik oqý baǵdarlamalary men úlgilik oqý josparlaryna sáıkes mamandandyrylǵan oqý ortalyqtarynda ótedi.
2. Qarýdy qaýipsiz qoldaný jáne qarýdy qaýipsiz qoldaný daǵdysyn ıgerý
boıynsha daıarlaý (biliktiligin arttyrý) baǵdarlamasy
Osy Baǵdarlama qarý ıeleri men paıdalanýshylarynyń qarýdy qaýipsiz qoldaný jáne qarýdy qaýipsiz qoldaný daǵdysyn ıgerý qaǵıdalaryn zerdeleýine, sondaı-aq azamattardy qarýdy qoldaný mádenıetimen tanystyrýǵa baǵyttalǵan.
6. Oqý jospary – árbir bilim alýshy oryndaıtyn qujat. Onda kórsetilgen pánder tizbesi, árbir pándi zerdeleýge bólinetin saǵattardyń jalpy sany, synaq qabyldaýǵa shyǵarylatyn taqyryptar qysqartylmaıdy.
7. Oqýǵa qabyldaý «Jekelegen qarý túrleriniń aınalymyna memlekettik baqylaý jasaý týraly» Zańnyń 15-baby 6-tarmaǵynyń talaptaryn qospaǵanda, úmitkerde, qarý ıesinde nemese paıdalanýshyda Qazaqstan Respýblıkasy Densaýlyq saqtaý mınıstriniń 2011 jylǵy 11 mamyrdaǵy № 280 buıryǵymen bekitilgen 108-1/ý nysany boıynsha densaýlyq saqtaý salasyndaǵy ýákiletti organ bergen qarýdy qoldanýǵa qarsy kórsetkishteriniń joqtyǵy týraly medısınalyq qorytyndynyń kóshirmesi bolǵan kezde júzege asyrylady.
8. Baǵdarlama boıynsha oqý saǵatynyń uzaqtyǵy: teorııalyq sabaqtarǵa (leksııalar, semınarlar, toptyq sabaqtar) – 45 mınýt, praktıkalyq sabaqtardy ótkizý kezinde qorytyndylaýǵa, qujattamany resimdeýge ketetin ýaqytty qosa alǵanda – 45 mınýt.
9. Sabaqatrǵa qatysýdy, úlgerimin jáne ótken taqyryptardy esepke alýdy nusqaýshy Sabaqtardy esepke alý jýrnalynda júrgizedi.
10. «Quqyqtyq daıarlyq» jónindegi sabaqtardy joǵary zańgerlik bilimi bar nusqaýshy ótkizedi.
11. «Atys daıarlyǵy» jónindegi sabaqtardy ishki ister organdarynyń ruqsaty bar, sondaı-aq qarýmen jumys isteýdiń praktıkalyq tájirıbesi bar nusqaýshy ótkizedi.
12. «Atys daıarlyǵy» jónindegi praktıkalyq sabaqtar tek ishki ister organdarynyń aýmaqtyq bólinisteri bergen atys tırleri (atys alańdary) men stendilerin ashýǵa jáne jumys isteýine ruqsattary bar úı-jaılarda ótkiziledi.
13. Qarýdyń qurylysyn zerdeleý, onyń materıaldyq bólikterin maketterde, stendilerde, plakattarda kórsetýmen, oqý fılmderin kórýmen, sondaı-aq oqytýdyń basqa tehnıkalyq quraldaryn paıdalanýmen júrgiziledi.
14. Tyńdaýshylardan synaq qabyldaýdy Ortalyqtyń emtıhan alý komıssııasy júrgizedi, ony Ortalyqtyń basshysy buıryqpen taǵaıyndaıdy. Synaq qabyldaýǵa bólingen ýaqyt baǵdarlamanyń jalpy oqý ýaqytyna kiredi.
15. Synaqtyń mazmuny.
Teorııalyq bóligine:
quqyqtyq daıarlyq;
atys daıarlyǵy oqytý bólimderi boıynsha suraqtar kiredi.
16. Teorııalyq bilimderin tekserý keminde tórt ashyq suraqtary bar bıletter boıynsha nemese jaýaptarynyń eki nusqasy bar keminde on jabyq suraqtary bar bıletter boıynsha (testileý nysanynda) ótkizilýi múmkin. Kompıýter tehnıkasy men arnaıy testileý baǵdarlamalaryn paıdalanýǵa bolady.
17. Synaqtyń praktıkalyq bóligine osy Qaǵıdalarda bekitilgen jattyǵýlardy oryndaý kiredi.
18. Synaqtyń teorııalyq bóligin tapsyrýdan qanaǵattanarlyqsyz nátıje alǵan tyńdaýshylar synaqtyń praktıkalyq bóligine jiberilmeıdi.
19. Synaq júrgizý úshin basshynyń buıryǵymen Ortalyqtyń nusqaýshylary qatarynan emtıhan alý komıssııasy taǵaıyndalady, onyń quramyna tóraǵa jáne eki nemese úsh múshe, sondaı-aq komıssııanyń quramyna aýmaqtyq ishki ister organdary bólinisiniń azamattyq jáne qyzmettik qarý men onyń patrondarynyń aınalymyna baqylaý jasaý jónindegi ókili kiredi.
20. Synaqty tabysty tapsyrǵan adamdarǵa osy Qaǵıdalarǵa 5-qosymshaǵa sáıkes «Qarýdy qaýipsiz qoldaný qaǵıdalary boıynsha bilimin tekserý týraly anyqtama» beriledi, ol komıssııanyń tóraǵasy men ishki ister organdary aýmaqtyq bólinisiniń azamattyq jáne qyzmettik qarý men onyń patrondarynyń aınalymyna baqylaý jasaý jónindegi ókiliniń qolymen rastalady jáne Ortalyqtyń bolǵan jaǵdaıda mórimen bekitiledi.
21. Baǵdarlamany tyńdaǵan adamdar:
Quqyqtyq daıarlyq boıynsha:
Zańnyń negizgi uǵymdaryn;
azamattyq jáne qyzmettik qarýdyń jáne onyń patrondarynyń túrlerin;
azamattyq jáne qyzmettik qarýdy jáne onyń patrondaryn satyp alýǵa, saqtaýǵa jáne alyp júrýge, saqtaýǵa jáne tasymaldaýǵa ruqsat berý qujattaryn alý tártibin;
qarý men patrondardy satý qaǵıdalaryn;
qarýdy qoldaný negizin, shartyn jáne tártibin;
qarýdy qoldanǵannan keıingi áreketterdi;
qarý aınalymy salasyndaǵy ákimshilik jáne qylmystyq zańnamanyń normalaryn jáne ony buzǵany úshin jaýapkershiligin;
zalal keltirgeni úshin azamattyq jaýapkershiligin bilýge synaqtar tapsyrady.
Mynalardy:
qarýdy saqtaý, alyp júrý, tasymaldaý jáne qoldaný úderisinde qabyldanatyn sheshimderdiń quqyqtyq saldaryn durys baǵalaı;
atys daıarlyǵy boıynsha:
azamattyq jáne qyzmettik qarý men onyń patrondarynyń maqsatyn, jalpy qurylysyn, túrleri men tıpterin;
tikeleı qarýdy qoldaný kezeńindegi áreketterdi, onyń ishinde úshinshi adamdar úshin qaýipsiz atys traektorııasyn qamtamasyz etý maqsatynda;
qarýdy oqtaý jáne oǵyn alý tártibin;
qarýdy jartylaı buzý jáne jınaý tártibin;
ártúrli qarýdan atý erekshelikterin bilýi tıis.
Mynalardy:
qarýdan atý kezindegi kidiristerdi joıa;
qarýdan kózdeý jáne odan ata bilýi tıis.
Qarý men patrondardy, onyń ishinde ony alyp júrý, saqtaý, qoldaný, paıdalaný jáne tasymaldaý kezinde qaýipsiz qoldaný daǵdylaryn senimdi ıgerýi tıis.
Qarý ıeleri men paıdalanýshylarynyń bastapqy daıarlyǵyn uıymdastyrý qaǵıdalaryna 1-qosymsha
Azamattyq atys qarýynyń ıeleri men paıdalanýshylaryn bastapqy daıarlaý baǵdarlamasy
№ Taqyryby Leksııa-lar, saǵat Praktıka, saǵat Barlyq saǵat
1. Oıyq qarýdyń taktıkalyq-tehnıkalyq sıpattamasy 1 1 2
2. Tegis uńǵyly qarýdyń taktıkalyq-tehnıkalyq sıpattamasy 1 1 2
3. Ballıstıka 2 2
4. Atys qarýyn saqtaý, alyp júrý, tasymaldaý tártibi 1 1 2
5. Qarýdy saqtaý, alyp júrý, tasymaldaý jáne tirkeý (qaıta tirkeý) tártibin buzǵany úshin ákimshilik jáne qylmystyq jaýapkershilik 1 1
6. Atys qarýyn qoldaný qaǵıdalary men tártibi 1 1
7. Qajetti qorǵanys, asa qajettilik nemese qylmys jasaǵan adamdy ustaý kezinde atys qarýyn qoldaný negizderi 2 2
8. Atys qarýynan jaralanǵan kezde alǵashqy medısınalyq kómek kórsetý 1 1
9. Praktıkalyq sabaq (atys) 1 1
10. Synaqtar qabyldaý Ýaqyt baǵdarlamanyń jalpy oqytý ýaqytyna kiredi
Barlyǵy 10 4 14
Qarý ıeleri men paıdalanýshylarynyń bastapqy daıarlyǵyn uıymdastyrý qaǵıdalaryna 2-qosymsha
Laqtyrylatyn qarý ıeleri men paıdalanýshylaryn bastapqy daıarlaý baǵdarlamasy
(sadaqtar men arbaletter)
Daıyndyqtyń uzaqtyǵy 11 saǵat.
Laqtyrylatyn qarý ıelerin jáne paıdalanýshylaryn daıarlaýdyń maqsaty: qarýdyń osy túrin meńgerýdiń qaýipsizdigi úshin qajetti praktıkalyq jáne teorııalyq daǵdylardy ıgerý;
taktıkalyq-tehnıkalyq sıpattama, ballıstıka;
laqtyrylatyn qarýdy qoldaný tártibi jónindegi qoldanystaǵy zańnamany, Qazaqstan Respýblıkasy Qylmystyq kodeksiniń talaptaryn jáne basqa da normatıvtik aktilerdi bilý;
laqtyrylatyn qarýdy qoldaný daǵdylaryn qalyptastyrý bolyp tabylady. Sabaqtardy Qazaqstan sport atysy federasııasynyń adamǵa qarýdy qoldaný daǵdysyna oqytý salasynda bilim berý qyzmetimen aınalysýǵa ruqsat berý týraly kýáligimen rastalǵan mamandyǵy boıynsha arnaıy nemese joǵary bilimi bar oqytýshylar men mamandar júrgizedi.
Bastapqy daıarlyq jónindegi sabaqtar bekitilgen jospar jáne keste boıynsha júrgiziledi. Komıssııanyń quramyna aýmaqtyq ishki ister organynyń ókili kiredi.
Laqtyrylatyn qarýdy satyp alýshy azamattar (ıeleri) mynadaı pánder boıynsha bastapqy daıarlyqtan ótýge mindetti:
1) quqyqtyq bilim negizderi (qarýdy saqtaýǵa nemquraıly qaraǵany jáne qarý ıelenýge baılanysty basqa da zań buzýshylyqtar úshin ákimshilik jáne qylmystyq jaýapkershilik);
2) medısınalyq daıarlyq (jaralanǵan jáne jaraqat alǵan kezde alǵashqy medısınalyq kómek kórsetý);
3) satyp alynǵan qarýdyń taktıkalyq-tehnıkalyq sıpattamasy (ballıstıka, laqty-rylatyn qarýdy saqtaý, alyp júrý men tasymaldaý tártibi jáne qaýipsizdik sharalary).
№ Taqyryby Leksııa-lar, saǵat Praktıka, saǵat Barlyq saǵat
1. Laqtyrylatyn qarýdyń taktıkalyq-tehnıkalyq sıpattamasy 1 1 2
2. Ballıstıka 2 2
3. Laqtyrylatyn qarýdy saqtaý, alyp júrý, tasymaldaý tártibi, paıdalaný kezindegi qaýipsizdik tehnıkasy qaǵıdalary 1 1 2
4. Laqtyrylatyn qarýdy paıdalaný kezindegi qaýipsizdik tehnıkasy qaǵıdalary 2 2
5. Qarýdy saqtaý, alyp júrý, tasymaldaý jáne tirkeý (qaıta tirkeý) tártibin buzǵany úshin ákimshilik jáne qylmystyq jaýapkershilik 1 1
6. Jaralanǵan kezde alǵashqy medısınalyq kómek kórsetý 1 1
7. Synaqtar qabyldaý Ýaqyt baǵdarlamanyń jalpy oqytý ýaqytyna kiredi
Barlyǵy 8 2 10
Qarý ıeleri men paıdalanýshylarynyń bastapqy daıarlyǵyn uıymdastyrý qaǵıdalaryna 3-qosymsha
О́zin-ózi qorǵaý (gazdy, elektr) qarýynyń ıeleri men paıdalanýshylaryn bastapqy daıarlaý (biliktigin arttyrý) baǵdarlamasy
№ Taqyryby Leksııa-lar, saǵat Praktıka, saǵat Barlyq saǵat
1. Qarýdy qoldaný qaǵıdalary men tártibi 1 1 2
2. Qajetti qorǵanys, asa qajettilik nemese qylmys jasaǵan adamdy ustaý kezinde atys qarýyn qoldaný negizderi 1 1
3. Qarýdyń adamǵa áser etýi 1 1
4. Qarýdy saqtaý, alyp júrý, tasymaldaý tártibi 1 1
5. Qarýdyń taktıkalyq-tehnıkalyq sıpattamasy 1 1 2
6. Alǵashqy medısınalyq kómek kórsetý 1 1
7. Qarýdy saqtaý, alyp júrý, tasymaldaý jáne tirkeý (qaıta tirkeý) tártibin buzǵany úshin ákimshilik jáne qylmystyq jaýapkershilik 1 1
8. Praktıkalyq sabaqtar (atys) 1
9. Synaqtar qabyldaý Ýaqyt baǵdarlamanyń jalpy oqytý ýaqytyna kiredi
Barlyǵy 7 3 10
Qarý ıeleri men paıdalanýshylarynyń bastapqy daıarlyǵyn uıymdastyrý qaǵıdalaryna 4-qosymsha
Qyzmettik qarý ıeleri men paıdalanýshylaryn bastapqy daıarlaý (biliktigin arttyrý) baǵdarlamasy (jeke kúzet qyzmeti sýbektilerin qospaǵanda)
№ Taqyryby Leksııa-lar, saǵat Praktıka, saǵat Barlyq saǵat
1. Atys negizderi. Ballıstıka 2 2
2. Qarý men arnaıy quraldardy qoldanýdyń quqyqtyq negizderi men tártibi 4 4
3. Oıyq, tegis uńǵyly, gazdy jáne elektr qarýynyń maqsaty, jaýyngerlik qasıeti, qurylysy 2 2
4. Atys qarýynyń (oıyq, tegis uńǵyly jáne gazdy) materıaldyq bóligi 1 1 2
5. Atys júrgizý kezinde qarýdy qaýipsiz qoldaný qaǵıdalary 1 1 2
6. Qarýdan atý tásilderi men qaǵıdalary 1 1 2
7. Oıyq, tegis uńǵyly jáne gazdy qarýdy qoldaný kezindegi qaýipsizdik sharalary 1 1 2
8. Tapanshadan, revolverden, karabınnen, vıntovkadan, qarýdan jáne EShQ atý jattyǵýlaryn oryndaý tártibi 1 1 2
9. Oqtan jaralanǵan kezde alǵashqy medısınalyq kómek kórsetý 1 1 2
10. Praktıkalyq sabaq (atys) 1
Synyqtar qabyldaý Ýaqyt baǵdarlamanyń jalpy oqytý ýaqytyna kiredi
Barlyǵy 14 6 20
Qarý ıeleri men paıdalanýshylarynyń bastapqy daıarlyǵyn uıymdastyrý qaǵıdalaryna 5-qosymsha
Qarýdy qaýipsiz qoldaný qaǵıdalary boıynsha bilimin tekserý týraly
№_______ ANYQTAMA
Azamat(sha) ________________________________________________________
(tegi, aty, (bolǵan jaǵdaıda) ákesiniń aty)
____________________________________________________________ turady
(mekenjaıy)
20__j. «___» ______ jáne 20__j. «___» ______ aralyǵynda
Azamattyq qarý men onyń patrondaryn qaýipsiz qoldaný qaǵıdalaryn zerdeleýdiń bastapqy kýrsyn aıaqtady
1. Quqyqtyq daıarlyq ___________;
(nátıjesi)
2. Atys daıarlyǵy:
2.1. ózin-ózi qorǵaýdyń azamattyq qarýy ___________;
(nátıjesi)
2.2 azamattyq ańshylyq qarýy:
2.2.1 oıyq ___________;
(nátıjesi)
2.2.2 tegis uńǵyly ___________;
(nátıjesi) 20___ jylǵy «__» _______
Ortalyqtyń basshysy: __________ ________________________________________
(qoly) (tegi, aty, (bolǵan jaǵdaıda) ákesiniń aty)
IIO aýmaqtyq bólinisiniń azamattyq jáne qyzmettik qarý men onyń
patrondarynyń aınalymyn baqylaý jónindegi ókili:
_________________ ______________________________________
(qoly) (tegi, aty, (bolǵan jaǵdaıda) ákesiniń aty)
bolǵan
jaǵdaıda
mór orny
Buıryq Qazaqstan Respýblıkasynyń Ádilet mınıstrliginde 2015 jylǵy 28 mamyrda Normatıvtik quqyqtyq kesimderdi memlekettik tirkeýdiń tizilimine №11218 bolyp engizildi.